Masz prawo

Na pytania czytelniczek odpowiada Agnieszka Janowska, radczyni prawna
04.11.2008 , aktualizacja: 04.11.2008 12:54
A A A Drukuj
Firma przyjazna mamie przede wszystkim przestrzega prawa. A nie jest ono w naszym kraju wcale takie bezduszne. Warto więc wiedzieć, co nam przysługuje.

Fot. Moodboard
Powrót po wychowawczym

Wracam z urlopu wychowawczego. Czy szef ma prawo przesunąć mnie na niższe stanowisko? Pracowałam jako specjalista, a teraz chce mnie zatrudnić jako asystentkę? (Zarobki pozostają bez zmian). Wanda

Art. 186 4 kodeksu pracy nakazuje przyjęcie pracownika na stanowisko zajmowane przed urlopem, a jeśli to niemożliwe, to na równorzędne z zajmowanym dotychczas albo inne, ale takie które odpowiada jego kwalifikacjom. (Jeśli chodzi o zarobki, to nie mogą być niższe od tych, jakie miał w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed urlopem)

L4 w ciąży

Termin porodu wypada w lutym, a więc w nowym roku kalendarzowym. Jak jest w takiej sytuacji z limitem dni na zwolnienie? Na zwolnieniu jestem prawie od samego początku (ciąża jest zagrożona) i limit 182 dni wypadnie mi w trakcie ciąży. Czy po 1 stycznia będzie mi przysługiwać kolejne 182 dni? Luiza Na chorobowym można być nieprzerwanie przez 182 dni. Nie ma znaczenia fakt, że w tym czasie rozpoczął się kolejny rok kalendarzowy. Jeżeli lekarz uzna, że w dalszym ciągu nie może Pani wrócić do pracy, to będzie Pani przysługiwało świadczenie rehabilitacyjne - ZUS sam wyśle odpowiednie instrukcje i formularze.

Z wychowawczego na 3/4

Jestem na urlopie wychowawczym, chcę jednak z niego zrezygnować i wrócić do pracy na 3/4 etatu. Jak mam to załatwić? Marysia

Powinna Pani złożyć wniosek o przerwanie urlopu najpóźniej na 30 dni przed planowanym powrotem do pracy.

Kodeks pracy mówi, że pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może wnosić o obniżenie wymiaru czasu pracy np. do 3 czy do 1 etatu (ale do 1/3 już nie) w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca musi taki wniosek uwzględnić. A zatem w piśmie w którym powiadomi Pani o powrocie do pracy może Pani jednocześnie napisać, że chce Pani zmniejszyć wymiar pracy.

Zasiłek chorobowy a staż

Nie minął miesiąc jak podjęłam pracę w nowej firmie. Jestem w teraz 12. tygodniu ciąży. Wczoraj lekarz powiedział mi, że muszę koniecznie leżeć. Czy firma wypłaci mi zasiłek chorobowy? O ile wiem, muszę przepracować 30 dni, aby nabyć prawo do takiego zasiłku, a tego wymogu jeszcze nie spełniam. Ale wyczytałam też, że jak się przepracowało więcej niż 10 lat, to nie ma tego okresu wyczekiwania. Czy rzeczywiście?Anna

Istotnie, tak właśnie jest. Jako pracownikowi z ponad 10-letniem ubezpieczeniem przysługuje Pani, zasiłek chorobowy od pierwszego dnia choroby. A ponieważ jest Pani w ciąży, wyniesie on 100% wynagrodzenia.

Z wychowawczego na chorobowe

17 listopada kończy mi się trzyletni urlop wychowawczy. W planach miałam powrót do pracy, ale zachorowałam i będę leczona przynajmniej 2-3 miesiące. Czy już od 18 listopada mam prawo być na zwolnieniu? Czy pracodawca ma obowiązek je przyjąć, czy też może mi wręczyć wypowiedzenie? I czy mam go zawiadomić o mojej chorobie jeszcze przed zakończeniem wychowawczego? Teresa

Pracodawca zawsze ma obowiązek "przyjąć" zwolnienie lekarskie, które usprawiedliwia nieobecność w pracy. Podczas takiej usprawiedliwionej nieobecności nie może też rozwiązać umowy o pracę. Proszę się więc nie obawiać - jest Pani pod ochroną prawa i wcale nie ma obowiązku nikogo o niczym z góry informować.

Zlecone na wychowawczym

Jestem na bezpłatnym urlopie wychowawczym. Zaproponowano mi pracę na umowę zlecenie. Czy zleceniodawca ma obowiązek odprowadzania za mnie składek? A jak by było przy umowie o dzieło? Jaka umowa jest dla mnie najbardziej korzystna? Gabrysia

Zleceniodawca nie musi odprowadzać składek od umowy zlecenia, jeśli jest Pani zatrudniona u innego pracodawcy, ale jest jeden wyjątek - kiedy pracownik przebywa na urlopie wychowawczym. Najkorzystniejszą zatem formą "dorobienia" podczas urlopu wychowawczego będzie umowa o dzieło (rozumiem, że propozycja wyszła od "obcego" zleceniodawcy, a nie od Pani szefa) - wtedy nie odprowadza się składek na ubezpieczenie społeczne, a jedynie płaci podatki.

Zlecenie czy kryptoetat?

Jestem w 4. miesiącu ciąży. Od roku jestem zatrudniona na podstawie umowy zlecenia ponawianej co jakiś czas (jestem studentką), ale praca, jaką wykonuję w firmie, w niczym nie odbiega od regularnego etatu (osiem godzin dziennie, prawo do urlopu, podległość pracodawcy). Gdy upłynie termin mojej najnowszej umowy, ciąża będzie już widoczna i boję się, że zostanę na lodzie. Czy jest jakieś wyjście z tej sytuacji? Nika

Domyślam się z listu, że pracodawca nie odprowadza od umowy zlecenia składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Pozostaje więc Pani żądać ustalenia na drodze sądowej, że w istocie stosunek prawny łączący Panią ze zleceniodawcą jest stosunkiem pracy, a zawarcie umowy zlecenia miało na celu obejście przepisów dotyczących ubezpieczenia społecznego i prawa pracy. Jeśli sąd podzieli Pani stanowisko, to będzie Pani pozostawać pod ochroną, podobnie, jak inne pracownice w ciąży, pracodawca zaś będzie musiał "wstecznie" Panią zarejestrować w ZUS-ie i przedłużyć umowę do dnia porodu. Za okres 18 tygodni po porodzie otrzyma Pani wtedy zasiłek macierzyński bezpośrednio z ZUS.

Dwoje przy piersi

Karmię piersią dwoje dzieci urodzone rok po roku. Starsza córka je już normalne posiłki, ale zamierzam ją karmić do 3. roku życia. (O ile wiem, kodeks nie określa tu granicy wieku). Czy mogę się więc starać o dłuższe przerwy na karmienie? Asia

Zgodnie z art. 187 § 1 kodeksu pracy pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Jak widać, nie ma mowy o bliźniętach, a zatem podlega Pani temu przepisowi. Nie ma też obowiązku okazania pracodawcy zaświadczenia o karmieniu dziecka piersią - wystarczy, jeśli złoży Pani stosowne oświadczenie.

Po macierzyńskim

Czy pracodawca może mi wręczyć wypowiedzenie pierwszego dnia po powrocie do pracy? Ina Tak, ale tylko z przyczyn niezależnych od Pani, takich jak likwidacja zakładu lub Pani stanowiska. Jeśli przy tym zatrudnia więcej niż 20 osób, to zgodnie z ustawą o zwolnieniach grupowych przysługuje Pani dwumiesięczna odprawa. Dodam, że w sądzie pracy (gdyby sąd ustalił, że wypowiedzenie było bezzasadne) mogłaby Pani uzyskać odszkodowanie w wysokości odpowiadającej należnemu Pani okresowi wypowiedzenia (maks. 3 miesięczne wynagrodzenie) i ewentualnie przywrócenie do pracy.

Poród w trakcie wychowawczego

Jestem obecnie na urlopie wychowawczym. Spodziewam się drugiego dziecka. Czy przysługuje mi na nie urlop macierzyński? Ewa

Pracodawcy należy dostarczyć zaświadczenie o porodzie. Wtedy od dnia porodu otrzyma Pani zasiłek macierzyński w wysokości 18-tygodniowego wynagrodzenia, a następnie może Pani kontynuować urlop wychowawczy na starsze dziecko, poczym rozpocząć wychowawczy na młodsze, aż do jego 4. urodzin. Dodam jeszcze, że skoro nie przerywa Pani urlopu wychowawczego przed porodem, to nie będzie już miała Pani prawa do urlopu wypoczynkowego.

Podziel się