Mieć dziecko w Polsce?

Tylko młodzi Polacy marzą o posiadaniu dzieci, i to co najmniej dwójki. Gdy jednak przekraczają próg trzydziestki, sytuacja diametralnie się zmienia. Większość kobiet w tym wieku - zarówno te, które już zostały matkami, jak i te, które jeszcze nie mają dzieci - nie chce już zachodzić w ciążę. W grupie wiekowej 30-34 lata dzieci chce mieć blisko połowa mężczyzn, ale tylko 27 proc. kobiet!

Z kolei po 35. roku życia kolejnego dziecka chce tylko 8 proc. kobiet (ale ponad dwa razy tyle mężczyzn). Dlaczego Polki nie chcą mieć dzieci, a jeśli już, to najwyżej jedno?

KRAJ JEDYNAKÓW

Odpowiedź jest prosta: mimo przemian obyczajowych, w Polsce nadal głównie na kobiety spada odpowiedzialność za opiekę nad małym dzieckiem. Mężczyźni deklarują wprawdzie, że coraz częściej pomagają swoim partnerkom, ale tak naprawdę zdecydowana większość obowiązków spoczywa na kobiecie.

Jesteśmy w okresie transformacji modelu rodziny. Dziś większość kobiet chce być aktywnych zawodowo. Są lepiej od mężczyzn wykształcone i znakomicie sprawdzają się na dzisiejszym trudnym rynku pracy. Nie chcą rezygnować z tego sposobu realizowania swoich ambicji. Także wiele z nich - nawet jeśli nie chce - musi pracować, by wspomóc rodzinny budżet. A jak się okazuje, urodzenie dziecka w większym stopniu wpływa na życie zawodowe kobiet niż ich partnerów. Być może dlatego, gdy kobieta urodzi już jedno dziecko, z wielkim trudem decyduje się na następne.

GDZIE CI MĘŻCZYŹNI

W Polsce nadal powszechny jest model rodziny, w którym nowoczesność miesza się z tradycją. Obydwoje partnerzy pracują, obydwoje zasilają rodzinny budżet (często w podobnym stopniu), natomiast to kobieta częściej chodzi z dzieckiem do lekarza, częściej pielęgnuje je w chorobie, odbiera je z przedszkola, zajmuje się przygotowywaniem mu posiłków i odrabianiem z nim lekcji.

Mężczyźni deklarują, że chcą mieć więcej niż jedno dziecko, jednak tylko jedna piąta wszystkich małżeństw realizuje model partnerski, w którym obydwoje partnerzy dzielą się obowiązkami opiekuńczymi w miarę sprawiedliwie. Większość mężczyzn (blisko 60 proc.) popiera model tradycyjny (on pracuje, a ona zajmuje się domem) bądź mieszany (on pracuje i przede wszystkim utrzymuje rodzinę, a na niej, nawet jeśli jest aktywna zawodowo, spoczywa opieka nad domem i dzieckiem).

NIEDOŚCIGNIONY IDEAŁ

Połowa młodych ludzi w Polsce za model idealny uznaje rodzinę z dwójką dzieci, jednak znacznie mniej ludzi taki model realizuje. Polacy mają więc mniej dzieci, niżby chcieli mieć. I to nie dlatego, że ich na dzieci nie stać (o motywacji materialnej mówi tylko co piąty badany). Po prostu to nie jest kraj dla rodziców małych dzieci. Tu do żłobka chodzi tylko 2 proc. maluchów, a do przedszkola niespełna 40 proc. Przedszkola działają do 17, a szkoły nie opiekują się dziećmi po lekcjach. Place zabaw są wychodkami dla psów i kotów, a ulice i chodniki stanowią tor przeszkód dla rodziców z wózkami. W sklepie ani kawiarni nie ma miejsca, żeby przewinąć niemowlę.

JAKBYM BYŁA MĘŻCZYZNĄ W POLSCE, TOBYM CHCIAŁA MIEĆ I SZEŚCIORO DZIECI.

Prof. Magdalena Środa, Filozofka, etyczka, publicystka

A Polkom wcale się nie dziwię. Kobiety są coraz bardziej świadome. Zdają sobie sprawę z tego, że dziecko to mnóstwo obowiązków i odpowiedzialność. Poza tym kobiety odkryły, że mogą się realizować na wiele sposobów - nie tylko za pomocą heroicznego macierzyństwa, ale i radości z życia towarzyskiego czy zawodowego. Kiedyś kobiety rzeczywiście głównie się poświęcały, ale teraz już nie muszą tego robić. Wielką rolę odgrywa tu też czynnik ekonomiczny. W końcu dziecko kosztuje. I to coraz więcej. A becikowe sprawy nie rozwiąże. Z kolei mężczyzna chce mieć dzieci, bo to idealne: może być wojownikiem w sferze publicznej i spełniać się, a przy okazji mieć liczne potomstwo, którym i tak zajmie się żona. Ale na szczęście i to się powoli zmienia. Coraz więcej ojców aktywnie uczestniczy w życiu dziecka. Największą winę za to, że tak tu trudno mieć dzieci, ponoszą kolejne rządy. Politycy ciągle nie traktują posiadania potomstwa jak inwestycji dla społeczeństwa, tylko jak zbędny wydatek. Nie ma żadnych ustaw, które zachęcają Polaków do posiadania dzieci czy ułatwiają życie rodzicom. Jak tak dalej pójdzie, to zupełnie się wyludnimy.

SZUKAMY FIRM PRZYJAZNYCH MAMIE

W Polsce rodzi się za mało dzieci! A mniej dzieci to nasze niższe emerytury w przyszłości (nie będzie komu na nie pracować), niższy wzrost gospodarczy (nie będzie komu kupować nowych produktów) i zastój cywilizacyjny (nie będzie komu otwierać nowych rozdziałów sztuki, literatury, filmu). A gdzie się rodzi najwięcej dzieci? Tam, gdzie kobiety mogą godzić rolę zawodową z rolą matki! Dlatego w naszym plebiscycie promujemy prorodzinnych pracodawców. Takich, którzy wychodzą naprzeciw potrzebom młodych rodziców.

Pracujecie w takiej firmie? Napiszcie do nas o niej. Zagłosujcie na nią na stronie www.firmaprzyjaznamamie.pl.

Firmy, które oferują najciekawsze udogodnienia, zostaną uhonorowane symbolicznymi statuetkami wręczanymi w czasie uroczystej Gali w teatrze Polonia.

Po raz pierwszy w tym roku naszą akcję wspierają: IPSOS - międzynarodowa firma badawcza, oraz Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan.